Rodzinna piecza zastępcza jest formą zapewnienia opieki dziecku pozbawionemu całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej. Jest to przejściowa – okresowa forma opieki nad dzieckiem.
W rodzinach zastępczych umieszcza się dzieci, których rodzice zostali trwale lub czasowo pozbawieni praw rodzicielskich lub gdy władza ta została im ograniczona lub zawieszona. Umieszczenie dziecka w rodzinie zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu i po uzyskaniu zgody rodziców zastępczych.
Celem jest przede wszystkim powrót dziecka do rodziny lub – gdy to niemożliwe – adopcja.
Formy rodzinnej pieczy zastępczej
1. Rodzinna piecza zastępcza
- Rodzina zastępcza spokrewniona – np. dziadkowie, pełnoletnie rodzeństwo
- Rodzina zastępcza niezawodowa – osoby niespokrewnione z dzieckiem, max 3 dzieci
- Rodzina zastępcza zawodowa – w tym:
- pełniąca funkcję pogotowia rodzinnego
- specjalistyczna (np. dla dzieci z niepełnosprawnościami)
2. Rodzinny dom dziecka
Co zapewnia piecza zastępcza?
- Całodobową opiekę i wychowanie.
- Zaspokojenie potrzeb: bytowych, zdrowotnych, emocjonalnych, edukacyjnych.
- Możliwość kontaktu z rodzicami i bliskimi (chyba że sąd postanowi inaczej).
- Wsparcie w rozwoju zainteresowań i uzdolnień.
- Przygotowanie do samodzielnego życia.
Współpraca
Rodziny zastępcze i rodzinne domy dziecka współpracują z koordynatorem pieczy zastępczej, ośrodkiem adopcyjnym oraz organizatorem pieczy.
Świadczenia dla rodzin zastępczych
Na podstawie art. 37, 80 – 92 Ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Udziela się pomocy pieniężnej na pokrycie kosztów utrzymania dziecka umieszczonego w: rodzinie zastępczej spokrewnionej i niezawodowej, rodzinie zastępczej zawodowej, prowadzącemu rodzinny dom dziecka.
Rodzinie zastępczej na dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności przysługuje dodatek na pokrycie zwiększonych kosztów utrzymania tego dziecka.
Osoba, która osiągnęła pełnoletność przebywając w pieczy zastępczej, może przebywać w dotychczasowej rodzinie zastępczej, za zgodą tej rodziny zastępczej, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 roku życia, jeżeli uczy się:
- w szkole,
- na uczelni,
- u pracodawcy w celu przygotowania zawodowego
Rodzinie zastępczej starosta może przyznać świadczenie na pokrycie niezbędnych wydatków związanych z potrzebami przyjmowanego dziecka – jednorazowo.
Świadczenia i dodatki, o których mowa powyżej są udzielane na wniosek rodziny zastępczej.
Wniosek, o którym mowa wyżej, rodzina zastępcza składa w powiatowym centrum pomocy rodzinie właściwym ze względu na miejsce zamieszkania.